Drewno znów jest na fali. Pojawia się w nowych domach, w mieszkaniach w blokach i w aranżacjach, które mają być „na lata”, a nie na jeden sezon. Jest ciepłe w dotyku, dobrze wygląda na zdjęciach, a do tego starzeje się z klasą. Zanim jednak zamówimy deski czy meble, warto zadać sobie jedno pytanie: z jakiego gatunku drewna to wszystko zrobić, żeby nie żałować po kilku latach?
Co decyduje o wyborze drewna
Architekci i stolarze patrzą na drewno zupełnie inaczej niż klienci oglądający próbki w salonie. Kolor jest ważny, ale na pierwszym planie są parametry techniczne:
- twardość – im wyższa, tym lepiej podłoga znosi obcasy, zabawki i przesuwane krzesła,
- stabilność wymiarowa – czyli jak bardzo deski „pracują” przy zmianach temperatury i wilgotności,
- rysunek i barwa – od tego zależy klimat wnętrza,
- odporność na wilgoć – kluczowa w kuchni, przedpokoju, nad nieogrzewaną piwnicą czy tam, gdzie świadomie planujemy drewno w łazience,
- możliwość renowacji – czy podłogę da się ponownie przeszlifować i odświeżyć.
Dopiero w tym kontekście widać, dlaczego jedne gatunki są pewniakami na podłogi, a inne lepiej zostawić do frontów meblowych czy pojedynczych akcentów.
Dąb – król podłóg i stołów
Jeśli zapytać parkieciarzy o materiał „na całe życie”, najczęściej pada właśnie dąb. To drewno twarde, stosunkowo stabilne i dobrze znoszące codzienne użytkowanie. Sprawdza się zarówno w klasycznym parkiecie, jak i w nowoczesnych deskach warstwowych, które bez problemu współpracują z ogrzewaniem podłogowym.
Dąb ma wyrazisty, ale spokojny rysunek słojów. Można go bejcować na setki odcieni – od miodowych tonów po chłodne szarości, a nawet efektowne drewno w kolorze antracytowym – dlatego da się go dopasować niemal do każdego stylu: od rustykalnego po minimalistyczny. Z tego samego powodu tak chętnie powstają z niego stoły, blaty i fronty meblowe. Dla wielu inwestorów dąb staje się po prostu podstawą całej domowej palety materiałów.
Jesion – jasna alternatywa
Jesion to propozycja dla tych, którzy chcą trwałości zbliżonej do dębu, ale w jaśniejszej, bardziej dynamicznej wersji. Jest twardy i sprężysty, dobrze znosi obciążenia, dlatego od lat wykorzystuje się go np. w schodach czy podłogach sportowych.
Na podłodze jesion daje ciekawy efekt: kremowa baza przeplata się z ciemniejszymi pasmami, przez co powierzchnia żyje i staje się mocnym elementem wystroju. W jasnych wnętrzach skandynawskich czy japandi sprawdza się znakomicie. Często robi się z niego także blaty, stopnie i meble, bo dobrze przyjmuje bejce i oleje, a przy tym zachowuje naturalny charakter.
Buk – twardy, ale wrażliwy
Buk na papierze wygląda idealnie: jest twardy, gładki i dość przystępny cenowo. Ma jednak drugie oblicze – jest wyraźnie bardziej wrażliwy na zmiany wilgotności niż dąb czy jesion. W praktyce oznacza to, że potrafi mocniej „pracować”, a deski reagują na suche powietrze i nagłe wahania temperatury.
Dlatego buk jak najbardziej stosuje się na podłogi, ale najlepiej tam, gdzie warunki są w miarę stabilne: w mieszkaniach w blokach, bez dużych przesuszeń od kominka czy intensywnego dogrzewania. Bardzo często spotkamy go natomiast w meblach – krzesłach, fotelach, elementach giętych. Do tego właśnie nadaje się znakomicie i tam jego właściwości pokazują pełnię możliwości.
Sosna i świerk – miękka klasyka
Sosna i świerk to drewno, z którym Polacy są chyba najbardziej oswojeni. Kojarzą się z domkami letniskowymi, starymi poddaszami, górskimi pensjonatami. Są ciepłe w dotyku, mają przyjemny, jasny kolor i są tańsze od dębu czy jesionu.
Ich słabą stroną jest miękkość. Podłoga z sosny szybko łapie wgniecenia i rysy, a ślady życia widać na niej już po kilku miesiącach. W nowoczesnym, „sterylnym” wnętrzu może to irytować. W domach, które mają wyglądać naturalnie i przytulnie, bywa wręcz zaletą – każda rysa dopisuje kolejną historię.
Na meble sosna i świerk nadają się bardzo dobrze, szczególnie do sypialni czy pokojów dziecięcych. Lekkie, jasne bryły łatwo przemalować lub odświeżyć, gdy zmieni się moda albo gust domowników.
Gatunki egzotyczne – trwałość w wersji premium
Na drugim biegunie stoją gatunki egzotyczne – merbau, jatoba, teak, wenge i wiele innych. Większość z nich jest znacznie twardsza od dębu, dzięki czemu świetnie sprawdzają się na podłogach w miejscach o dużym natężeniu ruchu. Teak dodatkowo słynie z bardzo dobrej odporności na wilgoć, dlatego bywa stosowany nawet w łazienkach czy strefach przy tarasie, gdzie świadomie planuje się drewno w łazience jako element wystroju.
Cena za tę trwałość jest dosłowna: deski z drewna egzotycznego są zwykle wyraźnie droższe od krajowych odpowiedników. Dochodzi do tego mocna, charakterystyczna kolorystyka – od ciepłych czerwieni po niemal czarne brązy. We wnętrzu robią ogromne wrażenie, ale narzucają styl i utrudniają późniejsze zmiany.
Dlatego wielu projektantów sięga po egzotyk raczej jako akcent – fragment podłogi, blat w łazience, schody – niż jako materiał na cały dom.
Szlachetne gatunki i sklejka w meblach
Na meblach można sobie pozwolić na więcej. Tu rządzą takie gatunki jak orzech, wiąz czy czereśnia. Mają wyjątkowo szlachetny rysunek i głębię koloru, która sprawia, że nawet prosta komoda wygląda jak mebel z wyższej półki. Często występują w formie forniru, czyli cienkiej okleiny naklejonej na stabilny korpus z innego materiału – coraz częściej jest to nowoczesna sklejka, która łączy wytrzymałość z dużą swobodą projektową.
Coraz popularniejsze są też meble, w których oszczędna bryła ze sklejki łączy się z frontami z drewna szlachetnego – to rozwiązanie pozwala uzyskać efekt premium przy rozsądnych kosztach. W nowoczesnych aranżacjach widać wyraźnie, że dobrze zaprojektowana sklejka w akcji potrafi konkurować z masywnymi, ciężkimi bryłami.
Podsumowanie
Nie ma jednego „najlepszego” gatunku drewna do domu. Są za to dobre wybory do konkretnych zadań. Dąb i jesion sprawdzają się świetnie jako baza – szczególnie na podłogach i schodach. Buk wymaga spokojniejszych warunków, ale odwdzięcza się trwałymi meblami. Sosna i świerk są idealne tam, gdzie akceptujemy ślady użytkowania i zależy nam na przytulnym klimacie. Egzotyki dają rekordową trwałość, ale za cenę mocnego, dominującego wyglądu. A orzech czy czereśnia najlepiej czują się w roli szlachetnego akcentu meblowego.
Klucz jest prosty: najpierw zastanowić się, jak naprawdę żyjemy w domu – ile chodzimy, przesuwamy, wylewamy i obijamy – a dopiero potem dobrać drewno i uzupełniające je materiały. Dzięki temu podłogi i meble będą się starzeć razem z nami, zamiast domagać się wymiany po kilku sezonach.
